Co powinno niepokoić?

Istnienie neuropatii (czyli uszkodzenia włókien nerwowych) można stwierdzić na podstawie prostego badania, w trakcie którego lekarz lub pielęgniarka za pomocą specjalnych instrumentów oceniają u chorego czucie dotyku, bólu, temperatury i wibracji.

Część chorych może się skarżyć na występujące samoistnie (zwłaszcza w spoczynku oraz w nocy) dolegliwości bólowe, opisywane jako:
• mrowienie,
• pieczenie,
• drętwienie,
• nadwrażliwość na dotyk,
ale jednocześnie nie odczuwać bólu związanego ze skaleczeniem lub innym urazem – jest to tak zwana postać bólowa neuropatii. Wielu chorych nie odczuwa jednak żadnego dyskomfortu i w związku z tym nie zdaje sobie sprawy z obecności neuropatii, dopóki nie zostanie ona rozpoznana na podstawie badania.

Do samodzielnego wykrywania początkowych etapów zespołu stopy cukrzycowej mogą służyć specjalne testy w postaci plastrów. Gruczoły potowe obecne w skórze pełnią bardzo ważną dla organizmu rolę. Z jednej strony odpowiadają za termoregulację, z drugiej – chronią skórę przed wysychaniem. Wraz postępującą neuropatią, funkcją gruczołów są zaburzone. Skóra stóp staje się sucha, podatna na uszkodzenia i zakażenia.

Plastry testowe (dostępne w aptekach) są w stanie bardzo szybko i dokładnie określić stan gruczołów, ułatwiając w ten sposób ocenę stopnia zagrożenia zespołem stopy cukrzycowej.

Plaster wystarczy nalepić na osuszoną, czystą stopę w okolicach kłębu dużego lub małego palca i odczytać wynik po 10 minutach. Plastry do samodzielnej kontroli stóp dla cukrzyków od lat popularne na zachodzie, są dostępne także w polskich aptekach i cieszą się dużym uznaniem Kół Diabetyków.

Istnienie zmian w naczyniach można podejrzewać na podstawie braku wyczuwalnego tętna na tętnicy biegnącej przez grzbiet stopy lub występowania charakterystycznych objawów – po przejściu pewnego dystansu pojawia się ból w łydkach, który zmusza chorych do zatrzymania się i odpoczynku (tzw. chromanie przestankowe). W takich przypadkach jest wskazane wykonanie badania ultrasonograficznego tętnic kończyn dolnych (metodą dopplerowską), które pozwala na dokładną ocenę ich stanu.

Zmiany miażdżycowe w naczyniach mogą w znacznym stopniu ograniczać dopływ krwi do tkanek stopy, co bardzo utrudnia zwalczanie infekcji oraz gojenie się ran.

JEŻELI DOJDZIE DO SKALECZENIA STOPY NALEŻY JAK NAJSZYBCIEJ ZGŁOSIĆ SIĘ DO SWOJEGO LEKARZA LUB PIELĘGNIARKI, KTÓRZY ZALECĄ WŁAŚCIWE POSTĘPOWANIE

Do bardzo niepokojących objawów związanych z raną i mogących świadczyć o pojawieniu się zakażenia należą:

• obrzęk (opuchlizna, pogrubienie) palca lub całej stopy
• wyciek ropy z rany
• zmiana koloru owrzodzenia lub skóry wokół rany (zaczerwienienie, zasinienie)
• pojawienie się gorączki lub objawów przypominających grypę
• pulsowanie lub ból w obrębie stopy.

Jeżeli pojawi się jeden (lub więcej) z wymienionych objawów, należy jak najszybciej (najlepiej jeszcze tego samego dnia) skontaktować się z lekarzem lub pielęgniarką.

Ryzyko amputacji kończyny u chorych na cukrzyce jest 15-40 razy wyższe niż u osób bez cukrzycy. Właściwe i odpowiednio wcześnie rozpoczęte leczenie oraz przestrzeganie przedstawionych zaleceń pozwala w wielu przypadkach zapobiec amputacji.